طرحهاي ايلي: اين طرحها از قديمي
ترين و اصيل ترين طرحها در فرشبافي ايران بوده است و مخلوق ذهن
قاليبافان بومي است. طبيعت و محيط زندگي آنها به ساده ترين شکلي در طرح
اين فرشها منعکس شده است. از نقشه هاي منظم و مدون پيروي نمي شود و
داراي زيبايي دلپسندي است. طراحان فرش اين طرح را از منطقه اي به منطقه
ديگر منتقل کرده اند چنانکه از غربي ترين نقطه ايران به شرقي ترين
منطقه راه يافته است.
گروههاي فرعي اين طرحها اغلب منسوب به
مناطقي است که طرح ابتدا در آنجا رواج پيدا کرده است و يا به نام
اشخاصي است که داراي نفوذ محلي بوده اند و يا سفارش بافت آن را داده
اند. نامهاي معروف و قديمي اين گروه عبارتند از هيبت لو (مربوط به
فارس و آباده) ، قشقايي بته ، افشاري، خاتوني، اردبيل، مزلقان ، خمسه ،
ساوه، تفرش (tafresh rug & carpet)، هريس،
مهربان، گوراوان، زنجان و مشکين شهر، بختياري، کردي، يلمه، گبه(خودرنگ)
، سيستان، فردوس، سالارخاني، يعقوب خاني، سنگ چوبي، علي ميرزائي، جان
بيگي، جانمازي،جوين، موسي آباد، بلوچستان، ويس، قرجه، سنه و دسته
گل.